© De Oblaten van Franciscus van Sales | contact

Citaat juli / augustus 2018


Franciscus van Sales neemt de menselijke vrije wil uiterst serieus. Die wil is in principe en van nature op het goede gerichte, stelt Franciscus van Sales, maar toch is dat niet voldoende om op eigen kracht het hoogste doel en het hoogste goed te bereiken: de liefde Gods. In aanleg en als ingeboren neiging lukt het de mens wel om op weg te gaan naar deze ultieme bestemming, maar het volharden op die weg en de aankomst heeft de mens niet in eigen hand. Daar is Gods hulp bij nodig. In de tekst zijn twee bijbelcitaten te vinden. De eerste komt uit Johannes 5, 7 en gaat over de genezing van een verlamde man bij een badhuis in Jeruzalem. Deze man is al achtendertig jaar ziek, maar nadat Jezus tegen hem heeft gezegd: 'Sta op, pak uw bed en loop', is hij ogenblikkelijk genezen. De tweede is uit de brief aan de Romeinen. Daarin gaat het over leven volgens de wet, over zondig leven of leven volgens de Geest. Het is een tekst vol innerlijke spanningen. Franciscus van Sales kiest daar één enkele zin uit, die aangeeft dat het goede willen niet volstaat om het goede ook te volbrengen, bijvoorbeeld in een handeling of daad. Dat willen en doen niet altijd samengaan, is een innerlijke spanning die de meesten van ons kennen. Volgens Franciscus van Sales is het goede willen voor ieder mens het startpunt. Vervolgens komt God je tegemoet.

Onze menselijke natuur, Theotimus, vergaat het net als een dadelpalm die je hier in deze contreien wel eens aantreft. Zo'n palmboom brengt wel een klein vruchtbegin voort, maar groeit toch niet uit tot een smakelijke, rijpe dadel. Dat gebeurt namelijk alleen in warmere streken. Zo gaat het ook met onze ziel: die brengt wel een begin van liefde tot God voort, maar om tot rijpheid te komen en God boven alles te beminnen, moet het hart bezield en geholpen worden door genade en moet het de caritas of liefdadigheid bezitten. De onvolgroeide en onvolmaakte liefde die uit onze natuurlijke geneigdheid voortkomt, is een 'willen zonder willen', een onvruchtbare wil die niets tot stand kan brengen. Het is als het ware een verlamde wil die het heilzame bad van de heilige liefde wel ziet, maar geen kracht heeft om er zelf in te stappen (Johannes 5, 7). De menselijke wil is als een misgeboorte die het milde, edelmoedige en levendige elan mist om God boven alles lief te hebben. Daarom roept de apostel, als hij heeft heeft over wet en zonde, uit: 'De goede wil ligt binnen mijn bereik, maar niet de goede daad.' (Romeinen 7, 18)."

Franciscus van Sales, Theotimus boek 1 hoofdstuk 17
Bekijk ook de foto van de maand