© De Oblaten van Franciscus van Sales | contact

Citaat december 2017


In het achtste hoofdstuk van boek 1 van de Theotimus beschrijft Franciscus van Sales de overeenkomst tussen wie liefheeft. Die overeenkomst is niet hetzelfde als een eenvoudigweg 'op elkaar lijken', een gelijkenis. Iedereen kent wel voorbeelden van stellen die heel erg op elkaar lijken, en van stellen die zowat elkaars tegenpool zijn. Dat is in geen van beide gevallen een garantie voor een gelukkige verhouding. In de liefde gaat het niet alleen om de vraag of en hoe men op elkaar lijkt. Belangrijker is hoe de verhouding is, hoe de partners elkaar vinden en samengaan:

Men zegt wel dat het oog ziet, het oor hoort, de tong praat, het verstand begrijpt, dat het geheugen zich iets herinnert en de wil bemint, maar intussen weten we heel goed dat het eigenlijk de mens is die dit alles doet. Onze verschillende menselijke vermogens en organen maken dit alles mogelijk. Zo gaat het ook met de menselijke wil die naar het goede streeft en daar welbehagen in vindt. De overeenkomst tussen de mens en het goede is zo groot dat hierin ook de bron en oorsprong van de liefde te vinden is. Maar het is niet juist om te denken dat die gelijkenis volstaat om de liefde op te wekken. Denk maar eens aan de oprechte en tedere liefde van wijze grootouders voor hun kleinkinderen. Een wijs mens kan heel goed van iemand houden die maar weinig weet, en een zieke kan prima van de dokter houden. Ook als we kijken naar de onbezielde wereld, naar de dingen om ons heen, vinden we daar geen aanleiding om te denken dat liefde enkel mogelijk is tussen twee dingen die op elkaar lijken. Magneten lijken sprekend op elkaar, maar er is meer aantrekkingskracht tussen een magneet en ijzer te vinden dan tussen magneten onderling. Het is best lastig te verklaren waarom een magneet ijzer aantrekt, maar dat ijzer en ijzer elkaar niet aantrekken. Water en kalk, of water en een spons; dat lijkt in niets op elkaar. En toch slurpen zowel kalk als spons gretig het water op, als met een onbezielde, maar toch grote liefde. Zo is het ook met de menselijke liefde: soms is die groter tussen personen met tegenovergestelde eigenschappen dan tussen mensen die sterk op elkaar lijken. De overeenkomst die door liefde wordt gesticht is niet altijd een gelijkenis. Het gaat veel meer om de verhouding, om de band, om de saamhorigheid van minnaar en beminde."

Franciscus van Sales, 'Verhandeling over de liefde Gods', boek 1 hoofdstuk 8
Bekijk ook de foto van de maand